Romowie wykorzystują wiele okazji do śpiewu i tańca - począwszy od różnego rodzaju uroczystości (wesela, chrzciny, etc.), poprzez zwykłe spotkania towarzyskie, aż po spontaniczną zabawę w przerwie między codziennymi czynnościami. Kiedykolwiek i gdziekolwiek chętnie znajdują czas na wspólną zabawę, taniec i śpiew. Pieśni taneczne towarzyszą nawet pogrzebom.

"Aż do dzisiaj zachowany jest zwyczaj, według którego, gdy umrze dobry tancerz, tańczą na pogrzebie ostatni taniec ku jego pamięci, gdyż on tak sobie życzył".

Repertuar taneczny Romów stanowią zazwyczaj krótkie, kilkuwersowe pieśni łączone razem w dłuższe bloki. Nie zmienia się w nich rytm, tonacja ani styl wykonania przez co niekiedy ciężko wychwycić w nich moment przejścia z jednej melodii do drugiej. Teksty stanowią tu jedynie uzupełnienie rytmicznej melodii. Ich tematyka  jest o wiele lżejsza niż w przypadku pieśni do słuchania - śpiew, taniec, miłość do dziewczyny, picie w karczmie. Wiele z pieśni Cyganów wołoskich nawiązuje do ich dawnego trybu życia, np. udana sprzedaż konia na targu i związane z tym faktem świętowanie. Stosunkowo rzadkie są teksty opisujące dosłowny sposób smutne sytuacje, np. śmierć lub chorobę. Ciężkie doświadczenia (nieszczęśliwa miłość, ubóstwo) przedstawiane są najczęściej w ironiczny sposób. Przesunięcie ciężkości z tekstu na rytm pieśni powoduje, iż utwory śpiewane do tańca są, w przeciwieństwie do wolnych lamentacyjnych pieśni, o wiele bardziej elastyczne. Częściej dopuszcza się więc akompaniament instrumentów, szczególnie w przypadku społeczności w których powszechne jest rzemiosło muzyczne. W niektórych rodach cygańskich utrzymuje się nawet swoisty podział ról - wolne pieśni do słuchania stanowią domenę kobiet, podczas gdy repertuar taneczny wykonywany jest głównie przez mężczyzn. Pieśni taneczne Romów są również o wiele bardziej otwarte na wpływy kultur muzycznych innych szczepów oraz nacji. W wielu pieśniach charakterystyczne jest przeplatanie zwrotów romskich oraz słów pochodzących z innych języków. Szczególnie ciekawie pod tym względem prezentuje się repertuar Cyganów węgierskich, nie posługujących się na co dzień językiem romskim. U Romów wołoskich powszechne jest stosowanie tej samej melodii z różnymi tekstami, w zależności od sytuacji w jakiej wykonywany jest utwór. Innym charakterystycznym elementem pieśni jest częste zastępowanie tekstu zaśpiewami typu naj na naj; alom, alom, ti dal aj la; oj dr dr daj dari; oj duma duma da, etc. Niejednokrotnie pieśń składa się zaledwie z jednej zwrotki. Pozostałe powtórzenia melodii opierają się na coraz szybciej wykonywanych zaśpiewach, stanowiących uzupełnienie rytmiczne oraz melodyczne pieśni, często zaś przechodzących w samodzielne improwizowane melodie.

Tańcząca para cygańska, region Szatmár (Węgry), 1937 r.

Pieśni taneczne składają się z kilkuwersowych zwrotek. Liczba sylab w poszczególnych wersach bywa bardzo nieregularna. Szczególnie widoczne jest to w pieśniach Romów słowackich. Liczba sylab w wersach poszczególnych pieśni waha się od pięciu do trzynastu, przy czym stosunkowo częsta jest kombinacja wersów sześcio- oraz siedmiosylabowych. Bardziej regularną budowę wykazują pieśni Romungro oraz Vlašika. Dominują w nich wersy składające się z ośmiu sylab. Charakterystyczne dla pieśni tego typu jest dodawanie dodatkowych trzech sylab w środkowym oraz ostatnim wersie. W melodiach tego typu zasadniczą rolę odgrywa rytm, stąd też wszelkiego rodzaju inne elementy pieśni ulegają dynamicznym zmianom - począwszy od czasów powojennych dostrzec można również wpływy muzyki lansowanej przez środki masowego przekazu. Biorąc dodatkowo pod uwagę fakt, iż współczesna etnomuzykologia dysponuje bardzo ubogim zasobem starych źródeł, trudno ocenić wiek pieśni tanecznych.

Pieśni taneczne w zdecydowanej większości oparte są na dwumiarowym rytmie oraz opadającej melodii mieszczącej się mniej więcej w obrębie oktawy. Taki rodzaj pieśni tanecznej jest powszechnie uważany za najstarszy. Od kilkudziesięciu lat, szczególnie wśród Romów węgierskich oraz wołoskich, modne stało się przełamywanie ambitusu oktawy. W konsekwencji pojawiło się wiele nowszych melodii o charakterze wznoszącym. W pieśniach Romungro często spotykanym zabiegiem jest imitacja dwóch pierwszych wersów melodii w wersie trzecim i czwartym. Polega ona na transpozycji melodii o kwintę niżej z modulacją molową. Składające się z kliku fraz melodie są powtarzane przy jednoczesnym wzmaganiu tempa, aż do momentu który umożliwia zaprezentowanie pełnych możliwości śpiewaków, instrumentalistów oraz tancerzy.

"Właściwością (...) tańców romskich jest ich wewnętrzna ognista siła, wyrażająca się w przeżywaniu tańca aż do stanu ekstazy. Dziś z takim przejawem spotykamy się już tylko wśród nieeuropejskich narodów."

Męski taniec solowy, okolice Egeru (Węgry), 1950 r.

W przeciwieństwie do melodii do słuchania, pieśni taneczne wykonywane są chóralnie. Mniej więc w nich miejsca na kunsztowne ozdabianie nut oraz swobodną interpretację głównej melodii. Od kilkudziesięciu lat powszechne jest stosowanie śpiewu wielogłosowego. Wyśpiewywane w zawrotnym tempie teksty głównej melodii oraz towarzyszące im zaśpiewy bez tekstu (zwane przez Romungro pergetés) uzupełniane są rytmicznymi poklaskiwaniami, pstrykaniem palcami czy też przytupywaniem oraz energicznym uderzaniem dłońmi o pięty lub uda przez tancerzy. W pieśniach tanecznych dozwolone jest stosowanie wszelkiego rodzaju środków służących wyeksponowaniu dwumiarowego rytmu. Szczególnie ciekawie prezentują się pieśni taneczne Romów wołoskich oraz węgierskich, wykonywane dodatkowo z towarzyszeniem dwóch prymitywnych instrumentów: dzbana, który uderzany dłonią w okolicach szyi produkuje niskie tony, oraz drewnianych łyżek, analogicznym odpowiedniku kastanietów stosowanych w wykonywanej przez hiszpańskich Cyganów muzyce flamenco. Dodatkowym uzupełnieniem głównej melodii oraz wyjątkowo bogatych w muzyce tych grup etnicznych zaśpiewów bez tekstu jest imitacja gry na instrumentach, tzw. Bumbazi (węg. szájbőgőzés), wykonywana przez jednego lub kilku dodatkowych śpiewaków. 

Pieśni te wykonywane są jako akompaniament do tańców solowych, zarówno męskich jak i kobiecych, a także tańców parowych. W węgierskim regionie Szatmár zachowała się archaiczna forma tańca z laskami, botólo. Wiele stosowanych w nim melodii posiada nietypowy dla muzyki romskiej rytm trójkowy.  

Archaiczny taniec z laskami (Region Szatmár, płn-wsch. Węgry)